Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: Function mysql_db_query() is deprecated in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131

Deprecated: mysql_db_query(): This function is deprecated; use mysql_query() instead in /alt/home/webmaster.docedu/html/db.php on line 131
Do druku: Powszechne profilaktyczne badania lekarskie

Powszechne profilaktyczne badania lekarskie




Wstęp


Po zapoznaniu się z treścią niniejszej sesji uczestnik kursu powinien:



Cel i elementy składowe badań profilaktycznych


Powszechne profilaktyczne badania lekarskie mają na celu:

Wynik badania profilaktycznego należy odnotować w:

Powszechne profilaktyczne badanie lekarskie składa się z:

  1. Badania podmiotowego uwzględniającego stosownie do wieku badanego dziecka:
  2. Testów przesiewowych wykonywanych przez pielęgniarkę, zależnych od wieku dziecka.
  3. Badania przedmiotowego:
  4. Badań laboratoryjnych i specjalistycznych, gdy istnieją wskazania do ich wykonania.
  5. Podsumowania wyników badań celem:
  6. Dyspanseryzacji w przypadku nieprawidłowości.


Obowiązujące powszechne profilaktyczne badania lekarskie


Aktualnie w Polsce obowiązują następujące terminy badań profilaktycznych:

0 - 4 doba życia – cel badania:

1-2 tydzień życia – cel badania:

3 tydzień życia – cel badania:

2, 3, 4, 5, 6 miesiąc życia (w terminach odpowiednich szczepień ochronnych), 9 i 12 miesiąc życia – cel badania:

2 rok życia – cel badania:

4 rok życia – cel badania:

6 rok życia – cel badania:

10 rok życia (III klasa szkoły podstawowej) – cel badania:

13 rok życia (I klasa gimnazjum) – cel badania:

16 rok życia (I klasa szkoły ponadgminazjalnej) – cel badania:

18 rok życia (ostatni rok szkoły ponadgimnazjalnej) – cel badania:



Testy przesiewowe wykonywane przez pielęgniarkę


Dodatni wynik testu podlega ocenie przez lekarza.

  1. Test w kierunku fenyloketonurii: po 72 godzinach życia (4-7 doba)
  2. Test w kierunku hipotyreozy: po 72 godzinach życia (4-7 doba)
  3. Wrodzona dysplazja stawów biodrowych (składowa badania lekarskiego): 0-4 doba życia, 3, 4, 5, 6, 9, 12, 18 miesiąc życia.
  4. Badanie w kierunku wnętrostwa (składowa badania lekarskiego): 0-4 doba życia, 3, 4, 5, 6, 9, 12 miesiąc życia, 2, 4, 6 rok życia.
  5. Rozwój psychoruchowy: 2, 3, 4, 5, 6 miesiąc życia (w terminach szczepień ochronnych), 9 i 12 miesiąc życia.
  6. Rozwój fizyczny: 0-4 doba życia, 2, 3, 4, 5, 6 miesiąc życia (w terminach szczepień ochronnych), 9, 12 miesiąc życia, 2, 4, 6, 10, 12, 13, 16,18 rok życia.
  7. Narząd słuchu:
  8. Narząd wzroku:
  9. Zaburzenia układu ruchu:
  10. Ciśnienie tętnicze krwi: 12 miesiąc życia, 2, 4, 6, 10, 13, 16, 18 rok życia.
  11. Test tuberkulinowy: 12, 18 rok życia.


Powszechne profilaktyczne badania lekarskie dziecka 2-letnie


Dziecko powinno być badane w wieku 2 lat – po ukończeniu 24 miesiąca życia z tolerancją do 3 miesięcy, czyli nie później niż do 27 miesiąca życia. Badanie przeprowadza się w obecności rodziców lub osób stale opiekujących się dzieckiem.

Rodzice powinni przedłożyć:

Cele badania profilaktycznego dwulatka:

W drugim roku życia:

Zakres badania bilansowego:

  1. badanie podmiotowe.
  2. testy przesiewowe.
  3. badanie przedmiotowe.
  4. ewentualne badania laboratoryjne i konsultacje specjalistyczne.
  5. podsumowanie badania bilansowego.
  6. dyspanseryzacja.

Badanie podmiotowe:

Badanie podmiotowe obejmuje

Testy przesiewowe:

Testy te poprzedzają badanie przedmiotowe. Wykonywane są w głównej mierze przez pielęgniarkę. Wykonywane na bilansie 2-latka testy przesiewowe oceniają:

Badanie przedmiotowe:

Badanie przedmiotowe powinno być przeprowadzane bez pośpiechu, w atmosferze spokoju i poczucia bezpieczeństwa dziecka, w bliskości rodzica (opiekuna). Badanie przeprowadź według ogólnych zasad badania pediatrycznego ze szczególnym uwzględnieniem:

Badanie laboratoryjne i konsultacje specjalistyczne:

Podsumowanie badania bilansowego powinno obejmować:



Kwestionariusz osiągnięć rozwojowych dwulatka


Celem szacunkowej oceny rozwoju psychoruchowego 2-latka stworzono „Kwestionariusz oczekiwanych osiągnięć rozwojowych dziecka 2-letniego” (oprac. M. Jaroszyńska-Szymczuk)

Nr pytaniaCzy dziecko:

TAK

NIE

Czasem TAK a czasem NIE

1.

Potrafi chodzić i pewnie biegać; wchodzi i schodzi samo po schodach?

2.

Umie bawić się klockami (np. budować wieżę, pociąg)?

3.

Potrafi samodzielnie nabierać pokarm i podawać do ust?

4.

Umie pokazywać dwie części ciała u siebie (sprawdzić)?

5.

Zgłasza potrzeby fizjologiczne?

6.

Naśladuje proste czynności dorosłych?

7.

Rozumie najprostsze polecenia (np. weź misia, lalkę)?

8.

Spontanicznie wymawia poszczególne wyrazy, łącząc je w wypowiedzi dwuwyrazowe?

9.

Mówi o sobie po imieniu lub nazywa siebie określeniami używanymi przez najbliższych (np. dzidzia)?

10.

Jest zainteresowane osobami dorosłymi, reaguje na próby nawiązania kontaktu przez dorosłych?

11.

Wypowiedzi dziecka są rozumiane przez osoby z otoczenia (nie tylko przez matkę)?

12.

Nawiązuje kontakt wzrokowy z osobą, która się do niego zwraca (sprawdzić)?

13.

Nie ma trudności z zasypianiem i nie budzi się w nocy?

Interpretacja wyników:

Należy przyjąć, że rozwój psychoruchowy dziecka:

Za najbardziej przydatne diagnostycznie można uznać pytania zawarte w kwestionariuszu dla dziecka 2-letniego: nr 1, 2, 4, 5, 7, 8, 12.

Dzieci, u których stwierdza się nieprawidłowości w rozwoju psychoruchowym, należy skonsultować psychologiczne.



Profilaktyczne badania lekarskie dziecka 4-letnie


Dziecko powinno być badane w wieku 4 lat – po ukończeniu 48 miesiąca życia z tolerancją do trzech miesięcy. Badanie przeprowadza się w obecności rodziców lub osób stale opiekujących się dzieckiem. Rodzice powinni przedłożyć:

Cele badania profilaktycznego czterolatka:

Zakres badania bilansowego:

  1. badanie podmiotowe.
  2. testy przesiewowe.
  3. badanie przedmiotowe.
  4. ewentualne badania laboratoryjne i konsultacje specjalistyczne.
  5. podsumowanie badania bilansowego.
  6. dyspanseryzacja.

Badanie podmiotowe:

Badanie podmiotowe obejmuje wywiad z rodzicami (opiekunami) i analizę dokumentacji medycznej z uwzględnieniem:

czynników ryzyka dla dziecka związanych z jego sytuacją rodzinna i środowiskową:

Testy przesiewowe:

Testy te poprzedzają badanie przedmiotowe. Wykonywane są w głównej mierze przez pielęgniarkę. Wykonywane na bilansie 4-latka testy przesiewowe oceniają:

Badanie przedmiotowe: Badanie przedmiotowe powinno być przeprowadzane bez pośpiechu, w atmosferze spokoju i poczucia bezpieczeństwa dziecka, w bliskości rodzica (opiekuna). Badanie przeprowadź według ogólnych zasad badania pediatrycznego ze szczególnym uwzględnieniem:

Badanie laboratoryjne i konsultacje specjalistyczne:

Podsumowanie badania bilansowego powinno obejmować:



Kwestionariusz osiągnięć czterolatka


Opracowanie: M.Jaroszyńska-Szymczuk

Nr pytaniaCzy dziecko:

TAK

NIE

Czasem TAK a czasem NIE

1.

Sprawnie chodzi i biega?

2.

Potrafi stać na jednej nodze?

3.

Potrafi samo odpinać guziki?

4.

Potrafi narysować domek, lalkę, kwiatek?

5.

Potrafi zbudować z klocków np. most, inne budowle?

6.

Zadaje pytania „po co?”, „dlaczego?”

7.

Rozumie wypowiadane polecenia słowne np. połóż lalkę na stole, otwórz drzwi szafy?

8.

Je samodzielnie?

9.

Samo idzie do łazienki i załatwia potrzeby?

10.

Potrafi samodzielnie ubrać spodnie, czapkę, buty (bez zawiązywania), kurtkę itp.?

11.

Spontanicznie wypowiada zdania kilkuwyrazowe?

12.

Jest rozumiane przez osoby z otoczenia?

13.

Nie ma trudności z zasypianiem i nie budzi się w nocy?

Interpretacja wyników:

Należy przyjąć, że rozwój psychoruchowy dziecka:

Za najbardziej przydatne diagnostycznie można uznać pytania zawarte w kwestionariuszu dla dziecka 4-letniego: nr 1, 4, 6, 8, 9, 11.

Dzieci, u których stwierdza się nieprawidłowości w rozwoju psychoruchowym, należy skonsultować psychologiczne.



Badanie profilaktyczne dziecka 6-letniego.


Powszechne badanie profilaktyczne dziecka 6-letniego powinno odbyć się w roku poprzedzającym rozpoczęcie nauki w szkole, najlepiej w miesiącu listopadzie lub grudniu. Na badanie profilaktyczne dziecko powinno się zgłosić z rodzicem lub opiekunem sprawującymi nad nim stałą opiekę.

Jeżeli dziecko uczęszcza do klasy 0, to na badanie powinno się zgłosić z wypełnioną przez pielęgniarkę, wychowawcę i rodziców „Kartą badania rozwoju i zdrowia dziecka 6-letniego”.

Jeżeli dziecko nie uczęszcza do klasy 0, to „Kartą badania rozwoju i zdrowia dziecka 6-letniego” powinno otrzymać w trakcie badania profilaktycznego.

Cele badania profilaktycznego dziecka 6-letniego:

Co rozumiemy pod pojęciem zdrowotnej gotowości szkolnej?

Dojrzałość szkolna – poziom rozwoju umysłowego i społeczno-emocjonalnego, który umożliwia podjęcie nauki w klasie pierwszej szkoły podstawowej. Gotowość do nauki w szkole – stan rozwoju dziecka, kiedy spełnione są trzy kryteria:

  1. zainteresowanie dziecka uczeniem się.
  2. długotrwałość zainteresowania uczeniem się pomimo trudności i niepowodzeń.
  3. osiąganie postępów w uczeniu się, choćby nieznacznych.

Zdrowotna gotowość szkolna – stan równowagi między wymaganiami szkolnymi, a możliwościami rozwojowymi dziecka w zakresie:

Zakres badania bilansowego:

  1. badanie podmiotowe.
  2. testy przesiewowe.
  3. badanie przedmiotowe.
  4. ewentualne badania laboratoryjne i konsultacje specjalistyczne.
  5. podsumowanie badania bilansowego.
  6. despanseryzacja.

Badanie podmiotowe: Wywiad zbieramy od rodzica dziecka lub opiekuna sprawującego nad nim stałą opiekę oraz od dziecka. Dane z wywiadu uzupełniamy o dane z dokumentacji medycznej. Przeglądamy wyniki poprzednich badań profilaktycznych (dziecka 2 i 4 letniego). Uwzględniamy informacje podane przez wychowawcę klasy 0 dotyczące:

W wywiadzie zbieranym od rodzica lub opiekuna zwracamy szczególną uwagę na:

Testy przesiewowe:

Badanie przedmiotowe: Ze szczególnym uwzględnieniem:

Podsumowanie badania bilansowego powinno obejmować:

Zdrowotna gotowość szkolna może być:



Kwestionariusz oceny sześciolatka


Opracowała: M.Jaroszyńska-Szymczuk

Sfera funkcjonowania dzieckaCzy dziecko:

TAK

NIE

Czasem TAK a czasem NIE

1. motoryka duża

Często potyka się lub przewraca? Porusza się niezdarnie i jest niezręczne? Ma trudności z utrzymaniem równowagi? Zwykle rozlewa płyny w trakcie nalewania i przelewania?

2. motoryka mała

Ma trudności z posługiwaniem się nożyczkami? Chwyta niezdarnie ołówek, kredkę w trakcie rysowania? Ma trudności z zapinaniem zamków błyskawicznych, guzików?

3. koordynacja wzrokowo-ruchowa

Ma trudności z dopasowywaniem kształtu do formy (np. klocków)? Ma trudności z odróżnianiem większego od mniejszego? Ma trudności z odwzorowaniem prostych figur i liter?

4. mowa

Często prosi o powtarzanie sów? Ma trudności ze zrozumieniem tego, co zostało do niego powiedziane? Ma trudności w wykonywaniu poleceń? Ma trudności w odpowiedzi na pytania dotyczące przeczytanych mu historyjek? Mowa dziecka jest często trudna do zrozumienia? Używa jedynie kilku (2-3), zwykle tych samych słów do określenia swych uczuć, chęci?

5. orientacja przestrzenna, świadomość całego ciała

Często ma kłopoty z odnalezieniem właściwego pomieszczenia np. ubikacji, rzeczy np. ubrania, zabawki w przedszkolu lub na palcu zabaw?

6. pamięć

Ma trudności w zapamiętywaniu słów piosenek, rymowanek? Ma słabą orientację w czasie, np. mylą mu się takie pojęcia jak: wczoraj, jutro, za godzinę, za tydzień? Ma trudności z zapamiętaniem co gdzie leży lub stoi np. w domu?

7. uwaga, aktywność

Jest bardzo ruchliwe? Ma rozproszona uwagę na kilka rzeczy na raz?Jest często w złym humorze, „nie wie czego chce”? Zwykle gwałtownie reaguje na nowe sytuacje, gdy coś mu się nie udaje?

8. dojrzałość emocjonalno-społeczna

Je samodzielnie?

9.

Jest zwykle ciche, smutne, długo oswaja się z nowymi zabawkami, osobami? Łatwo się czymś martwi? Zwykle jest niepewne siebie?Jest nielubiane lub odrzucane przez rówieśników?

Interpretacja: Należy rozważyć skierowanie dziecka na badanie psychologiczne, jeżeli:



Badanie profilaktyczne dziecka 10-letniego.


Badanie to dotyczy dzieci 9-10 letnich. Dzieci te kończą etap nauczania początkowego. Mają już za sobą 3 lata nauki w szkole. Badanie powinno się przeprowadzić w drugim semestrze III klasy. Badanie powinno być przeprowadzone w obecności rodzica lub opiekuna pełniącego na stałe opiekę nad dzieckiem.

Specyficzne cele badania:

Zakres badania bilansowego:

  1. badanie podmiotowe.
  2. testy przesiewowe.
  3. badanie przedmiotowe.
  4. ewentualne badania laboratoryjne i konsultacje specjalistyczne.
  5. podsumowanie badania bilansowego.
  6. dyspanseryzacja.

Badanie podmiotowe:

Wywiad zbieramy od rodzica dziecka lub opiekuna sprawującego nad nim stałą opiekę oraz od dziecka. Dane z wywiadu uzupełniamy o dane z dokumentacji medycznej. Przeglądamy wyniki poprzednich badań profilaktycznych (dziecka 2, 4 i 6 letniego). Uwzględniamy informacje podane przez wychowawcę klasy. W wywiadzie zbieranym od rodzica lub opiekuna zwracamy szczególna uwagę na:

Testy przesiewowe:

Badanie przedmiotowe: Ze szczególnym uwzględnieniem:

Podsumowanie badania bilansowego powinno obejmować:

Kwalifikacja dziecka do zajęć wychowania fizycznego i uczestnictwa w zawodach sportowych:



Badanie profilaktyczne dziecka 14-letniego


Przeprowadzanie w 13 roku życia (I klasa gimnazjum). Badanie powinno odbyć się w obecności rodzica lub opiekuna sprawującego na stałe opiekę na dzieckiem.

Cele badania:

Zakres badania bilansowego:

  1. badanie podmiotowe.
  2. testy przesiewowe.
  3. badanie przedmiotowe.
  4. ewentualne badania laboratoryjne i konsultacje specjalistyczne.
  5. podsumowanie badania bilansowego.
  6. dyspanseryzacja.

Badanie podmiotowe:

Wywiad zbieramy od rodzica dziecka lub opiekuna sprawującego nad nim opiekę oraz od dziecka. Wywiad od dziecka powinien być zebrany bez obecności rodzica (możliwość pozyskania informacji, których nie przekaże w obecności rodziców np. informacji dotyczących palenia tytoniu, miesiączkowania, alkoholu, środków odurzających.

Dane z wywiadu uzupełniamy o dane z dokumentacji medycznej. Przeglądamy wyniki poprzednich badań profilaktycznych (dziecka 2, 4, 6, 10-letniego). Uwzględniamy informacje podane przez wychowawcę klasy. W wywiadzie zbieranym od rodzica lub opiekuna zwracamy szczególna uwagę na:

Testy przesiewowe:

Badanie przedmiotowe: Ze szczególnym uwzględnieniem:

Podsumowanie badania bilansowego powinno obejmować:



Badanie profilaktyczne młodzieży 16- i 18-letniej


Młody człowiek zgłasza się na badanie sam z wypełnioną przez siebie i przez pielęgniarkę szkolną „Kartą badania ucznia”.

16 rok życia (pierwsza klasa szkoły ponadgimnazjalnej) – cel badania:

18 rok życia (ostatni rok szkoły ponadgimnazjalnej) – cel badania:

Zakres badania bilansowego:

Badanie podmiotowe: Obejmuje analizę danych zawartych w „Karcie badania” i w dokumentacji medycznej. Wywiad uzupełnia się o dane uzyskane w bezpośredniej rozmowie z uczniem.

Testy przesiewowe:

Badanie przedmiotowe: Ze szczególnym uwzględnieniem:

Podsumowanie badania bilansowego powinno obejmować:



Testy przesiewowe do wykrywania zaburzeń somatycznych


Pomiarów dokonuje się u noworodka, a następnie w 3, 4, 6, 9, 12 miesiącu życia, w trakcie badań profilaktycznych 2, 4, 6, 10, 13, 16, 18-latka.

Oceny rozwoju somatycznego dokonuje się najczęściej na podstawie pomiarów antropometrycznych takich, jak:

W celu oceny rozwoju fizycznego dziecka w pierwszym roku życia dokonujemy pomiaru masy i długości ciała, obwodu główki, obwodu klatki piersiowej. U dzieci starszych istotna jest masa ciała i wzrost.

Masa ciała:

  1. w przypadku niemowląt oznaczana jest na wadze niemowlęcej po rozebraniu dziecka i ściągnięciu pampersa.
  2. w przypadku dzieci starszych oznaczana jest na wadze lekarskiej po rozebraniu dziecka do majtek i ściągnięciu obuwia.

Oczami praktyka „W przypadku trudności w zważeniu starszego dziecka można zważ matkę razem z dzieckiem na ręku, a następnie samą matkę – waga dziecka jest różnicą pomiędzy tymi wartościami.”

Orientacyjną wagę należną w pierwszym roku życia w kolejnych miesiącach można wyliczyć korzystając ze wzorów: Masa ciała od urodzenia do 5 mż = urodzeniowa masa ciała + (miesiąc życia x 700) Masa ciała od 5 mż do 12 mż = urodzeniowa masa ciała + (miesiąc życia x 500).

Wysokość ciała:

  1. do 15-18 miesiąca życia mierzona jest jako długość w pozycji leżącej na plecach liberometrem lub na ławeczce Epsteina. Jest to odległość szczytu głowy (punktu vertex) i płaszczyzny podeszwowej stóp ustawionej prostopadle do podudzi. Wykonywanie pomiaru długości niemowlęcia przy pomocy centymetra krawieckiego wzdłuż wszystkich wypukłości ciała jest obarczone dużym błędem – nawet do 10 cm.
  2. powyżej 18 miesiąca życia mierzymy wysokość ciała antropometrem lub taśmą krawiecką umocowaną na ścianie. Postawa ciała dziecka swobodna, głowa w płaszczyźnie uszno-czołowej (górna krawędź otworów usznych i dolna krawędź lewego oczodołu znajdują się na tym samym poziomie), stopy złączone, kolana wyprostowane. Dziecko ma zdjęte obuwie. Piętami dotyka ściany. Przystawiamy ekierkę tak, aby jedna jej przyprostokątna dotykała ściany wzdłuż podziałki, a druga czubka głowy dziecka. Wynik z dokładnością do 1 mm odczytywany jest w miejscu, gdzie dolna (pozioma) krawędź ekierki dotyka podziałki na taśmie.

Oczami praktyka „Nie poleca się mierzenia wysokościomierzem przy wadze lekarskiej, ponieważ pomiar ten daje wynik o większym błędzie niż pomiar opisany powyżej.”

Obwód głowy: Jest mierzony taśmą krawiecką, przeprowadzoną przez największą wypukłość potyliczną i największą wypukłość guzów czołowych.

Obwód klatki piersiowej: Jest mierzony taśmą krawiecką przeprowadzoną przez spojenie trzonu mostka z wyrostkiem mieczykowatym i przez dolny kąt łopatki.

Do najczęstszych zaburzeń somatycznych w rozwoju dziecka należą:



Testy przesiewowe w zaburzeniach somatycznych c.d.


Wyniki tych pomiarów porównuje się z układami odniesienia, które charakteryzują zakres zmienności danej cechy. Zmienność cech fizycznych wykorzystywana jest do konstrukcji norm. Normy bowiem określają, jakie wartości danej cechy spotykane są najczęściej w danej populacji, a zatem jakie należy uznać za przeciętne.

Najprostszą postacią układu odniesienia jest tabela liczbowa.

Normy populacyjne lub regionalne – normy uwzględniające płeć i wiek osób zamieszkujących określony region mogą być przedstawione w postaci:

Sposób posługiwania się siatkami centylowymi:

  1. Na osi poziomej X, ograniczającej siatkę centylową od dołu znajduje się wiek w latach lub w przypadku niemowląt w miesiącach.
  2. Na osi pionowej, po lewej stronie siatki, oznaczane są wartości cechy, którą się ocenia np. masa ciała, wysokość ciała, obwód główki. Korzystając z siatek centylowych należy dobrać odpowiednio siatkę uwzględniając płeć badanego dziecka.
  3. Na osi X znajdujemy punkt odpowiadający wiekowi badanego dziecka. Na osi Y punkt odpowiadający wartości zmierzonej cechy np. masie ciała dziecka. Z obu znalezionych punktów przeprowadza się dwie linie proste prostopadłe do miejsca, w którym się przetną. Ten właśnie punkt przecięcia się dwóch prostych wyznacza pozycję centylową zmierzonej cechy.
  4. Wartość pozycji centylowej określa się zależnie od usytuowania znalezionego punktu w stosunku do krzywych na siatce centylowej oznaczających wartości 3, 10, 25, 50, 75, 90, 97 centyla. - jeżeli znaleziony punkt znajduje się dokładnie na danej linii np. 50 centyla, to pozycję jego zapisuje się jako 50 centyl - jeżeli punkt ten znajduje się pomiędzy (dokładnie w środku) 50 a 75 centylem, to wynik zapisujemy jako 50-75 centyl - jeżeli punkt ten znajduje się tuż poniżej np. 50 centyla, to zapisujemy < 50 centyla - jeżeli punkt ten znajduje się powyżej 75 centyla, to zapisujemy > 75 centyla.

Oczami praktyka „Kanał centylowy jest to obszar na siatce centylowej pomiędzy dwoma sąsiednimi liniami oznaczającymi centyle np. 3 a 10. Ważne jest nie tylko określenie pozycji centylowej zmierzonej cechy, ale również zmienność tej pozycji w czasie. Przesunięcie o więcej niż jeden kanał centylowy w określonym przedziale czasu np. pomiędzy poszczególnymi badaniami profilaktycznymi sugeruje zaburzenie rozwoju somatycznego, wymaga obserwacji i diagnostyki.”

Wynik testu jest dodatni, jeżeli mamy co najmniej jedną z nieprawidłowości:



Testy przesiewowe do wykrywania zaburzeń widzenia


Zez i zaburzenia widzenia dwuocznego są stosunkowo często występującą nieprawidłowością (2-4% populacji dzieci i młodzieży). Obecnie leczenie zeza może być rozpoczęte już w 6 miesiącu życia. Wczesne wykrycie i wczesne leczenie zeza pozwala na rozwój prawidłowego widzenia dwuocznego.

Wiek badanego dziecka:

Osoba wykonująca badanie:

Test składa się z czterech części:

  1. wywiadu uzyskanego od rodziców dziecka,
  2. badania obecności widocznego zeza (12-miesięcy, 2, 4, 6-lat),
  3. oceny ruchomości gałek ocznych,
  4. badania skłonności do zezowania za pomocą testu naprzemiennego zasłaniania oczu (cover test) w wieku 12 miesięcy, 2, 4, 6-lat.

Wywiad:

Badania obecności widocznego zeza (12-miesięcy, 2, 4, 6 lat) badanie ustawienia gałek ocznych. Oceniamy:

Oczami praktyka „Zmarszczka nakątna lub asymetria szpar powiekowych może sugerować nieprawidłowe ustawienie gałek ocznych.”

badanie odbicia światła na rogówkach (test Hirschberga):

Dziecko ustawiamy przodem do okna lub wykorzystujemy źródło światła (np. latarkę o wąskim promieniu świecenia) umieszczoną około 30 cm przed oczami dziecka. Dziecko powinno patrzeć na źródło światła. Obserwuje się odbicie światła na rogówce.

Ocena ruchów gałek ocznych:

Badanie ma na celu zorientowanie się w funkcji mięśni odpowiedzialnych za ruchy gałek ocznych. Należy przyciągnąć uwagę dziecka np. latarką i sprawdzić ruchomość gałek ocznych:

Obserwujemy ruchy obu gałek ocznych. Oceniamy:

Badania skłonności do zezowania za pomocą testu naprzemiennego zasłaniania oczu (cover test) (w wieku 12-miesięcy, 2, 4, 6-lat):

Naprzemienne zasłanianie ręką na około 5-10 sekund raz jednego, raz drugiego oka. Interpretacja:



Testy przesiewowe do wykrywanie zaburzeń ostrości widzenia


Dzieci z dodatnim wynikiem tego testu należy kierować do okulisty!

Wiek badanych: 4, 6, 7, 10, 13, 16 i 18 lat.

Osoba przeprowadzając test:

Pomoce niezbędne do badania:

  1. Tablice do badania ostrości wzroku:
  2. Osłona oka nie badanego (np. trójkąt wycięty z papieru).
  3. Wskaźnik do pokazywania znaków na tablicy.
  4. Lampa biurowa z ruchomym pałąkiem do oświetlania tablicy.
  5. Dla dzieci 4-letnich krzesełko z oparciem i stolik do ułożenia tabliczki z wzorami optotypów. Widełki wycięte ze sztywnego kartonu o czarnym kolorze, których wielkość powinna odpowiadać wielkości największych widełek na tablicy.

Warunki badania:

Specyfika badania dziecka 4-letniego:

Interpretacja badania dziecka 4-letniego: Dodatni wynik testu przesiewowego (nieprawidłową ostrość widzenia) uzyskuje się wtedy, kiedy stwierdzony jest co najmniej jeden z objawów:

Oczami praktyka „Dodatni wynik testu oznacza konieczność skierowania dziecka do okulisty.”

Specyfika badania dziecka 6-letniego:

Interpretacja wyników badania dziecka 6-letniego: Wynik testu uważamy za dodatni, jeżeli

Specyfika badania dzieci za pomocą tablic cyfrowych:

Interpretacja badania: Wynik testu uważamy za dodatni, jeżeli



Testy przesiewowe wykrywania zaburzeń widzenia barw


Celem badania jest identyfikacja dzieci z zaburzeniami widzenia. Badaniu podlegają dzieci 10-letnie. Test przeprowadza pielęgniarka szkolna (która sama prawidłowo widzi barwy) z pomocą tablic pseudoizochromatycznych (Ishihary).

Przebieg badania:

Interpretacja testu:



Testy przesiewowe wykrywania wad słuchu 1


Wiek badanych: 6, 9, 12 i 24 miesiąc życia (cel – wykrycie ewentualnych wad słuchu) 4, 6, 13 rok życia (cel – wykrycie ewentualnych uszkodzeń słuchu)

Osoba przeprowadzająca badanie: pielęgniarka (ewentualnie pod nadzorem lekarza).

Warunki przeprowadzenia badania: niewielkie pomieszczenie, bez zbędnych źródeł dźwięku, bez hałasów dochodzących z zewnątrz.

Specyfika badania dziecka 6, 9, 12, 24 miesięcznego:

Interpretacja wyników:

Specyfika badania słuchu u 4-latka:

Ucho prawe

Zestaw A:

  • pokaż kubek
  • pokaż talerz
  • pokaż łyżkę
  • pokaż nożyk
  • pokaż grzebień

Zestaw B:

  • pokaż rękę
  • pokaż nogę
  • pokaż brzuszek
  • pokaż głowę
  • pokaż palec

Ucho lewe

Zestaw A:

  • pokaż lalkę
  • pokaż misia
  • pokaż piłkę
  • pokaż auto
  • pokaż klocki

Zestaw B:

  • pokaż ucho
  • pokaz oko
  • pokaz ząbki
  • pokaż włoski

Interpretacja testu:



Testy przesiewowe wykrywania wad słuchu 2


Specyfika badania dziecka 6-letniego:

Ucho prawe

Zestaw 1

Zestaw 2

Zestaw 3

  • Krysia
  • dziesięć
  • sala
  • lato
  • chłopak
  • pole
  • Stasia
  • siedem
  • klasa
  • mama
  • domek
  • okno
  • Zosia
  • dziesięć
  • rzeka
  • Ania
  • lala
  • mleko

Ucho lewe

Zestaw 1

Zestaw 2

Zestaw 3

  • Kazia
  • dziesięć
  • drzewo
  • tata
  • lampa
  • kotek
  • Jadzia
  • dziewięć
  • szkoła
  • góra
  • Tomek
  • głowa
  • Jasia
  • cztery
  • szosa
  • kreda
  • fala
  • woda

Interpretacja wyniku testu:

Badanie dziecka 13-letniego: - badanie przeprowadza się analogicznie do badania dziecka 6-letniego, używa się tylko innego zestawu słów

Ucho prawe

Zestaw 1

Zestaw 2

  • pies
  • targ
  • ściąć
  • staw
  • tak
  • karp
  • jest
  • świat
  • rząd
  • ślub
  • strajk
  • drzwi
  • piec
  • chleb
  • śpioch
  • knot
  • chodź
  • zdrów
  • grzmi
  • wstrząs

 

Ucho lewe

Zestaw 1

Zestaw 2

  • mocz
  • kurs
  • szew
  • nama
  • zięć
  • grzmot
  • wieś
  • rzecz
  • śledź
  • szkło
  • twarz
  • park
  • żart
  • dać
  • chleb
  • spaść
  • kwiat
  • nos
  • krem
  • śnieg

Interpretacja wyniku testu:



Teaty przesiewowe wykrywania podwyższonego ciśnienia krwi


Cel testu: Identyfikacja osób podejrzanych o nadciśnienie tętnicze.

Osoba wykonująca test: Pielęgniarka.

Zasady wykonania testu: Pomiar należy wykonać 3-krotnie w odstępach 2-3 minutowych, zgodnie z ogólnie obowiązującymi zasadami, używając do tego mankietu o odpowiedniej szerokości.

Interpretacja wyniku testu:

Dzieci z dodatnim wynikiem testu należy poddać diagnostyce.



Skala Tannera


Dziewczynki – skala rozwoju gruczołów piersiowych (M) i owłosienia łonowego (P)

Chłopcy – skala rozwoju narządów płciowych (G) i owłosienia łonowego (P)